در مبحث ساخت یک رایانه شخصی ، انتخاب یک مادربرد (Mother Board یا Main Board) متناسب با نیاز کاربر، بسیار حیاتی و ضروری است. با توجه به این که سوکتهای پردازندههای اینتل و AMD هر دو یا سه سال تغییر میکنند، دانستن تفاوتهای عمده بین مادربردهای موجود در بازار نکتهای حائز اهمیت است.
پیش از معرفی مادربردهای مختلف، به شرح بعضی از اصطلاحات مهم در زمینه انتخاب مادربرد خواهیم پرداخت.
ATX - Micro-ATX و Mini-ATX
مادربردهای مختلف با توجه به نیاز کاربران، در سه سایز مرسوم تولید میشوند. مدل ATX سایز نرمال مادربردهای تولید شده در دنیا بوده و تقریبا اکثر محصولات تولیدی در این سایز به بازار عرضه میشوند. دو نسخه دیگر، با توجه به داشتن درگاههای کمتر برای RAM و PCI، در اندازههای کوچکتری تولید میشوند و طبعا با توجه به این که فضای کمتری در آنها تعبیه شده است، از امکانات کمتری برخوردار هستند. همچنین قیمت مادربردهای Micro و Mini نسبت به نسخههای معمولی بسیار کمتر است.
USB Header
بسیاری از کیسهای موجود در بازار، روی بدنه خود درگاههای مختلفی را تعبیه کردهاند و تعداد USB های دستگاه را نیز از این طریق افزایش میدهند. برای فعالسازی این پورتها، باید کیس خود را به درگاهی به نام USB Header متصل کنید. این درگاه روی تمامی مادربردهای تولیدی وجود داشته و پیدا کردن آن چندان کار سختی نیست.
Bios / UEFI
این دو کلمه مخفف Basic Input/Output System و Unified Extensible Firmware Interface بوده و به رابط بین سختافزار و سیستم عامل اشاره دارد. در حقیقت از UEFI میتوان به عنوان جایگزین جدیدتری برای Bios اشاره کرد.
Expansion Slots (PCIe Slots)
تمامی مادربردهای تولیدی در دنیا به نحوی طراحی شدهاند که پذیرای کارتهای مختلف باشند. برای مثال کارت گرافیک، کارت صدا، کارت کپچر، کارت تی وی و … از این دسته کارتها محسوب میشوند. همه مادربردها حداقل دارای یک درگاه PCIe هستند. (برای اتصال کارت گرافیک)
DIMM Slots
این کلمه مخفف Dual In-Line Memory Module بوده و به درگاه ورودی RAM های دستگاه شما اشاره دارد. با توجه به نوع سوکت، مادربرد و … تعداد این درگاهها متغیر است. بسیاری از مادربردها استانداردهای خاصی برای پذیرش رم دارند؛ به همین خاطر بهتر است پیش از انتخاب رم، از پشتیبانی کردن آن توسط مادربرد مطمئن شوید.
Chipset
چیپست را میتوان مرکز کنترل یک مادربرد نامید. با استفاده از این قطعه، تمامی قطعات مادربرد در ارتباط مستقیم با یکدیگر قرار میگیرند. همچنین مدل چیپست مادربرد تعیین کننده این است که آیا پردازندهای با این مادربرد سازگار است یا خیر.
SATA Ports
این کلمه مخفف Serial Advanced Technology Attachment بوده و به اتصالاتی اشاره دارد که با استفاده از آنها، میتوان ابزارهای ذخیره سازی یا درایوهای نوری را به دستگاه متصل کرد. این درگاه سرعت چندان بالایی نداشته و برای اتصال هارد دیسک و حافظههای جامد کم سرعت کاربرد دارد. تعداد پورتهای SATA مادربرد، تعداد دستگاههای خارجی قابل اتصال به مادربرد را تعیین میکند.
خب حالا که با اصطلاحات رایج درباره مادربردهای مختلف آشنا شدید، به سراغ معرفی بهترین مادربردهای بازار میرویم.
1. Asus ROG Maximus XII Extreme

چیپست: Intel Z490
رم: چهار درگاه DIMM با پشتیبانی از رمهای DDR4-4700
درگاه PCIe: تعداد دو درگاه PCIe 16 + یک درگاه PCIe 4 + چهار درگاه برای اتصال کارتهای متفرقه
پورت USB: دارای ۱۲ پورت داخلی
حافظه: دو درگاه M.2 به علاوه هشت پورت برای اتصال SATA
نورپردازی: در تمامی نقاط مادربرد
اگر میخواهید که بهترین مادربرد بازار را داشته باشید و همچنین قصد خرید یکی از محصولات Comet Lake شرکت اینتل را دارید، در خرید این مادربرد شک نکنید. از آنجایی که مادربردهای چیپست Z490 هنوز به بازار نرسیدهاند، برای پشتیبانی از پردازندههای Comet Lake هیچ راهی جز انتخاب این مادربرد نخواهید داشت و عملا رقیبان خاصی برای آن وجود ندارد.
البته این مادربرد دارای قابلیتهای بسیاری بوده و برای افرادی که به اورکلاک علاقهمندند، بهترین گزینه محسوب میشود. سیستم صدای فوقالعاده به همراه درگاههای متعدد و پشتیبانی از بالاترین میزان باس رم، تنها بخشی از قابلیتهای این مادربرد است.
البته ممکن است قیمت ۸۵۰ دلاری آن، شما را از خرید این مادربرد منصرف کند. شاید بتوان مدل MSI Z490 Godlike را رقیب این مادربرد دانست که البته مدل ایسوس ، به مراتب گزینه بهتری محسوب میشود.
2. Gigabyte Z390 Aorus Ultra

چیپست : Intel Z390
رم : چهار درگاه DIMM با پشتیبانی از رمهای DDR4-4266
درگاه PCIe: یک درگاه PCIe 16 + یک درگاه PCIe 8 + یک درگاه PCIe 4 + سه درگاه برای اتصال کارتهای متفرقه
پورت USB : دارای ۱۰ پورت داخلی
حافظه : سه درگاه M.2 به همراه ۶ درگاه SATA
نورپردازی : در قسمت Heat Sink مادربرد
قیمت مناسب این مادربرد در کنار قابلیتهایی که ارائه میدهد، آنرا به دومین گزینه ما تبدیل کرده است. برای مثال وجود دو درگاه M.2، برتری خوبی را نسبت به رقبا به آن میبخشد. استفاده از چیپست ALC 1220 برای صدای مادربرد و Intel Wi-Fi Wave 2 برای اتصال دستگاه به روترهای وایفای، تنها بخشی از قابلیتهای این مادربرد است.
قیمت ۲۳۹ دلاری آن نیز باعث میشود که شکی در خرید آن باقی نماند.
3. Asus ROG Maximus XI Hero Wi-Fi

چیپست : Intel Z390
رم : چهار درگاه DIMM با پشتیبانی از رمهای DDR4-4400
درگاه PCIe: دو درگاه PCIe 16 + سه درگاه برای اتصال کارتهای متفرقه
پورت USB : دارای هشت پورت داخلی
حافظه : دو درگاه M.2 به همراه ۶ درگاه SATA
نورپردازی : در قسمت Heat Sink مادربرد
مدار تغذیه بسیار قدرتمند این مادربرد، آنرا به گزینهای ایده آل برای اورکلاک پردازنده و رم تبدیل میکند. وجود چیپست وای فای 802.11AC در این مادربرد، اجازه اتصال به شبکههای بیسیم را بدون نیاز به قطعهای جدا میسر میکند. همچنین وجود دو درگاه M.2 برای اتصال حافظههای جامد پرسرعت، ارزش خرید این مادربرد ۳۵۰ دلاری را بالا برده است.
4. Asus ROG Strix Z390-I Gaming

چیپست : Intel Z390
رم : چهار درگاه DIMM با پشتیبانی از رمهای DDR4-4500
درگاه PCIe: دارای یک درگاه PCIe 16
پورت USB : دارای هفت پورت داخلی
حافظه : دو درگاه M.2 به همراه چهار درگاه SATA
نورپردازی : در کنارههای مادربرد
شرکت ایسوس در ساخت مادربرد Strix Z390I بسیار سخاوتمند عمل کرده و اکثر قابلیتهای مادربردهای سایز بزرگ خود را به این سری آورده است. با توجه به اینکه فرم فکتور مادربرد مذکور از نوع Mini-ATX بوده، نباید انتظار درگاههای اتصال بسیاری را از آن داشت. در حقیقت این موضوع که ایسوس در این دستگاه دو درگاه M.2 را گنجانده است، آنرا به انتخابی فوقالعاده تبدیل میکند. در صورت خریداری این مادربرد دقت داشته باشید که حافظههای جامد M.2 خود را باید پیش از قرار دادن مادربرد در داخل بدنه کیس، به آن متصل کنید؛ در غیر اینصورت، با توجه به سایز کوچک مادربرد، اضافه کردن یک حافظه جامد به آن در داخل کیس غیر ممکن خواهد بود.
5. MSI MPG X570 Gaming Pro Carbon WiFi

چیپست : AMD X570
رم : چهار درگاه DIMM با پشتیبانی از رمهای DDR4-4400
درگاه PCIe: یک درگاه PCIe 16 + یک درگاه PCIe 8 + یک درگاه PCIe 4 + دو درگاه برای اتصال کارتهای متفرقه
پورت USB : دارای هشت پورت داخلی
حافظه : دو درگاه M.2 به همراه ۶ درگاه SATA
نورپردازی : در سه نقطه مختلف در اطراف مادربرد
در آن سمت میدان، مادربردهای مورد نیاز برای اتصال به پردازندههای AMD در حال حاضر به دو چیپست X570 و X470 محدود میشوند.
برای استفاده از تمام قدرت پردازندههای Ryzen 3xxx، بهتر است به سراغ یک مادربرد با سوکت X570 بروید، چرا که مدار تغذیه این مادربردها قدرتمندتر بوده و با استفاده از یک خنک کننده مناسب، میتوان پردازنده را تا مقدار زیادی اورکلاک کرد. لازم به ذکر است که این چیپست به طور کامل از نسل بعدی پردازندههای رایزن که در ابتدای سال ۲۰۲۱ به بازار عرضه میشوند، پشتیبانی میکند.
همچنین پشتیبانی از استاندارد Wi-Fi 6، قابلیتی است که تنها در این مادربرد در دسترس قرار گرفته است.
6. Gigabyte X470 Aorus Gaming 5 Wi-Fi

چیپست : AMD X470
رم : چهار درگاه DIMM با پشتیبانی از رمهای DDR4-3200
درگاه PCIe: یک درگاه PCIe 16 + یک درگاه PCIe 8 + دو درگاه
پورت USB : دارای ۱۰ پورت داخلی
حافظه : دو درگاه M.2 به علاوه شش درگاه SATA
نورپردازی : در سه نقطه از مادربرد ، روی هیتسینکهای داخلی
با توجه به عدم پشتیبانی مادربردهای X470 از استاندارد PCIe Gen 4، توصیه ما این است که به سراغ مادربردهای X570 بروید. اما در صورتی که پردازنده شما نیز از این قابلیت پشتیبانی نمیکند و صرفا قصد دارید که مادربرد خود را ارتقا دهید، این نسخه از گیگابایت بهترین امکانات ممکن را در اختیار شما میگذارد. در حقیقت اگر استفاده از PCIe Gen 4 و استاندارد Wi-Fi 6 برای شما اهمیتی ندارد، میتوانید تقریبا ۱۵۰ دلار در هزینههای خود صرفه جویی کرده و تقریبا امکانات مشابهی را دریافت کنید.
نظر شما درباره این لیست چیست ؟ آیا مادربردی در بازار وجود دارد که میتواند با لیست تهیه شده توسط ما رقابت کند؟