شرکت Intel چگونه قرارداد پلی استیشن 6 را به AMD باخت؟

در سپتامبر سال ۲۰۲۲ کمپانی اینتل قرارداد طراحی و ساخت تراشه پلی استیشن 6 را از دست داد و با شکست بزرگی مواجه شد؛ معامله‌ای که در نهایت به شرکت AMD رسید. به گفته سه منبع آگاه، اینتل به شدت پیگیر روند این قرارداد بوده است، چراکه این قرارداد می‌توانست خطوط تولید این شرکت را تا سال‌ها مشغول کند و درآمد میلیارد دلاری برای شرکت ایجاد کند. انتظار می‌رفت شرکت صنایع نیم‌رسانای تایوان یا TSMC (Taiwan Semiconductor Manufacturing Company) جنبه «تولیدات» این معامله را انجام دهد، در حالی که اینتل برای «بخش طراحی» قرار داد رقابت می‌کرد. این فرصت از دست رفته ضربه بزرگی به جاه‌‌طلبی‌های اینتل در بخش طراحی تراشه‌های سفارشی و تجارت جدید و در حال توسعه‌اش در زمینه تولید قراردادی که معمولاً به عنوان واحد «ریخته‌گری» شناخته می‌شود، وارد کرد.

هر آنچه باید در مورد پلی استیشن 5 پرو بدانید

روند مناقصه برای طراحی تراشه پلی استیشن 6 به رقابت شدیدی بین اینتل و AMD منجر شد. بستن این قرارداد نه تنها از منظر درآمد بلکه به عنوان یک فرصت کلیدی برای تقویت تجارت ریخته گری شرکت اینتل بود. طرح ریخته گری اینتل در سال ۲۰۲۱ توسط مدیر عامل شرکت پت گلسینگر (Pat Gelsinger) به عنوان بخشی از یک طرح بزرگتر برای بازپس گیری سلطه این شرکت در صنعت نیمه هادی راه اندازی شد. اگر اینتل می‌توانست تراشه‌های پلی‌استیشن 6 را تضمین کند، استراتژی گلسینگر به خوبی عملی می‌شد، به‌ویژه پس از اینکه اینتل در اوایل سال جاری فعالیت‌های طراحی و تولیداتش را برای ایجاد واحدهای تجاری متمرکزتر و رقابتی‌تر، به‌چند بخش تقسیم کرد.

اهمیت قرارداد پلی استیشن 6

ایمن سازی قرارداد طراحی تراشه پلی استیشن 6 می‌توانست دستاورد قابل توجهی برای اینتل در ابعاد مختلف باشد. کنسول های بازی سونی معمولاً بیش از ۱۰۰ میلیون دستگاه را در یک دوره پنج ساله به فروش می‌رسانند و تجارت ثابت و قابل اعتمادی را برای تامین کنندگان تراشه خود فراهم می‌کنند. در حالی که تراشه‌های کنسول بازی حاشیه سود کمتری نسبت به سایر بخش‌های پرتقاضا مانند تراشه‌های هوش مصنوعی (AI) ارائه می‌کنند (حاشیه‌ها می‌توانند از ۵۰ درصد فراتر روند)، قرارداد پلی‌استیشن به واحد ریخته‌گری اینتل کار مداوم و منبع درآمد ثابتی می‌داد. اینتل که در تلاش برای جذب مشتریان جدید برای کسب و کار ریخته گری خود بود، امیدوار بود قرارداد سونی اعتبار و مشتریان بیشتری را به مجموعه رو به رشد خود بیاورد.

مذاکرات بین اینتل و سونی چندین ماه در سال ۲۰۲۲ به طول انجامید و شامل گفتگوهایی بین این دو شرکت، از جمله جلساتی بین مدیران عامل آن‌ها و مهندسان و مدیران متعدد بود. با این حال، اختلاف بر سر میزان سود اینتل از هر چیپ فروخته شده به سونی، باعث شد این معامله به بن‌بست بخورد. به گفته منابع، سونی تمایلی به موافقت با ساختار قیمت گذاری اینتل نداشت، که AMD را به عنوان گزینه جذاب‌تر تبدیل کرد. توانایی AMD برای ارائه یک معامله مطلوب‌تر، پس از حذف سایر رقبا مانند Broadcom، این قرارداد را به نفع آن‌ها امضا کرد.

قابلیت Backward Compatibility و تصمیم استراتژیک سونی

یکی از عوامل حیاتی در فرآیند تصمیم‌گیری سونی، قابلیت Backward Compatibility (اجرای بازی‌های نسل‌های پیشین) بود که یکی از ویژگی‌های حیاتی کنسول به‌شمار می‌رود. این ویژگی که اهمیت زیادی برای مشتریان سونی دارد، در مذاکرات بین اینتل و سونی مورد بحث قرار گرفت. پلی استیشن 5 از یک تراشه سفارشی طراحی شده توسط AMD استفاده می‌کند. این شرکت همچنین تراشه‌های پلی استیشن 4 را نیز تولید می‌کرد. اگر پلی استیشن 6 به سمت بستن قرارداد با اینتل پیش می‌رفت، ممکن بود چالش‌هایی در حفظ سازگاری با کنسول‌های قبلی ایجاد شوند؛ موضوعی که حتی ممکن بود بخشی از طرفداران وفادار سونی را از بین ببرد.

اطمینان از حضور قابلیت Backward Compatibility کار ساده ای نیست. برای پیکربندی مجدد معماری کنسول و در عین حال حفظ پشتیبانی از بازی های قدیمی، به منابع مهندسی و زمان زیادی نیاز خواهید داشت. باقی‌ماندن تراشه‌های AMD به سونی این امکان را داد که این خطرات را به حداقل برساند و معماری ثابتی را در نسل‌های کنسول حفظ کند.

مبارزات اینتل در صنعت نیمه هادی

شکست در تضمین قرارداد پلی استیشن 6 تنها یکی از چندین شکستی است که اینتل در تلاش برای بازپس گیری رهبری خود در صنعت نیمه هادی‌ها با آن مواجه شده است. در آگوست ۲۰۲۳، اینتل گزارش داد که سه ماهه دوم غم انگیزی داشته است؛ سه‌ماهی که شامل ضررهای مالی قابل توجه و اعلام برنامه هایی برای کاهش ۱۵ درصدی نیروی کار این شرکت بود. اینتل همچنین در حال کاهش برنامه‌های بلندپروازانه‌اش است تا هزینه‌های گسترش ظرفیت تولیدش کمی کاهش یابد.

این دوره دشوار زمانی گریبان گیر اینتل شده است که صنعت نیمه هادی‌ها نیز دستخوش تحولات سریعی بوده است. رقبایی مانند دو شرکت Nvidia و AMD در بخش‌های حیاتی مانند هوش مصنوعی و محاسبات با عملکرد بالا، به خوبی رشد کرده‌اند و موقعیت‌های خوبی را از آن خود کرده‌اند؛ حوزه‌هایی که اینتل در آن‌ها سرعت پیشرفت کمتری نشان داده است. از دست دادن قرارداد پلی‌استیشن 6 چالش‌هایی را که اینتل برای همگام شدن با رقبای زیرک‌ترش با آن مواجه است را بیشتر نشان می‌دهد.

یکی از نگرانی‌های اصلی اینتل، دشواری آن در جذب مشتریانی پرمخاطب برای فرآیند تولید پیشرفته 18A این شرکت است. منظور از «مشتریان پرمخاطب» مشتریانی است که توجه و علاقه زیادی را از سوی مردم و رسانه‌ها به خود جلب می‌کنند. این مشتریان اغلب شرکت‌ها یا افراد شناخته شده‌ای هستند که نفوذ زیادی هم دارند. فرآیند تولید 18A نیز پیشرفته ترین فناوری ساخت تراشه اینتل است که قرار است در نیمه دوم سال ۲۰۲۴تولید خود را آغاز کند. «18A» مخفف ۱۸ آنگستروم است که یک واحد اندازه گیری برابر با 0.18 نانومتر است. این فرآیند شامل نوآوری هایی مانند RibbonFET (نوعی از فناوری ترانزیستور که عملکرد و کارایی را بهبود می‌بخشد) و PowerVia (روش انتقال توان که کارایی و کارایی انرژی را افزایش می‌دهد) است.

حال کسب‌وکار ریخته‌گری اینتل، که امیدوار بود با تولید تراشه‌ها برای سایر شرکت‌ها جریان درآمد جدیدی ایجاد کند، برای تضمین معاملات بزرگ با مشکل مواجه شده است. قرارداد پلی استیشن 6 که طبق پیش بینی‌های داخلی اینتل می‌توانست در طول چرخه عمر کنسول به ارزش ۳۰ میلیارد دلار برسد، به عنوان یک فرصت حیاتی برای تامین امنیت یک مشتری پرمخاطب تلقی می‌شد. بدون این معامله، اینتل به جستجوی مشتریان برای پر کردن خطوط تولیدش و سودآور کردن تجارت ریخته‌گری‌اش ادامه خواهد داد. 

آشفتگی داخلی و عدم قطعیت آینده شرکت

از دست دادن قرارداد پلی استیشن 6 باعث شد برخی از چالش‌های داخلی اینتل بهتر دیده شوند.  در ماه‌های اخیر، این شرکت شاهد خروج مدیران بلندپایه‌ای مانند یکی از اعضای کلیدی هیئت‌مدیره به‌نام لیپ بو تان (Lip-Bu Tan) بود که به دلیل اختلاف نظر با جهت‌گیری استراتژیک اینتل، کنار رفتند. گزارشات حاکی از آن‌اند که خروج لیپ بو تان تا حدی به دلیل بحث‌های داخلی اینتل در مورد آینده واحدهای تجاری خاص، مثل فروش احتمالی بخش‌های غیر هسته‌ای مانند واحد تراشه قابل برنامه ریزی Altera بوده است.

علاوه بر این، روسای اینتل در حال بررسی مجدد استراتژی خود برای گسترش تولیدات این شرکت هستند. این شرکت برنامه‌های بلندپروازانه‌ای برای ساخت یک کارخانه جدید در آلمان داشت، اما با زیان‌های مالی مداوم و تقاضای نامشخص برای خدمات ریخته‌گری‌اش، ممکن است این برنامه‌ها کمی کاهش یابند. در جلسه اخیر هیئت مدیره، مدیران اجرایی در مورد اینکه آیا اینتل باید به سرمایه گذاری هنگفت در کسب و کار ریخته گری خود ادامه دهد یا به سمت مناطق سودآورتر حرکت کند، بحث کردند.

علیرغم جداسازی واحدهای طراحی و تولید به‌منظور رقابتی‌تر کردن هردو، کسب و کار ریخته گری اینتل همچنان درحال ضرر است. در آوریل ۲۰۲۳، این شرکت هفت میلیارد دلار زیان عملیاتی را برای بخش تولید خود گزارش کرد که باعث تردید بیشتر در مورد دوام استراتژی فعلی آن شد.