واقعیت مجازی در سالی که گذشت

در ابتدای سال 2016، انتظارات از واقعیت مجازی بسیار زیاد بود و قول یک تکنولوژی انقلابی داده شده بود، به گونه‌ای که بسیاری سال 2016 را سال واقعیت مجازی نام گذاری کردند. تعدادی از تحلیل‌گران پیش‌بینی کردند که تا پایان سال 2016، واقعیت مجازی حداقل 11 میلیون نفر کاربر خواهد داشت. هر چند که سازندگان هدست‌های واقعیت مجازی رقم فروش محصولات خودشان را اعلام نکرده‌اند، اما ارقام فروش این محصولات، محافظه کارانه تخمین زده می‌شوند. اما در هر صورت، سال 2016، سالی سرنوشت‌ساز برای این پتلفرم بوده و شاهد چند اتفاق مهم در عرصه واقعیت مجازی بوده‌ایم.در این سال، به غیر از چندین هدست میان‌رده که چندان اهمیتی برای هیچ کس نداشتند، سه هدست Oculus Rift، HTC Vive و PlayStation VR، توانستند خبرساز شوند.

اکولوس، آغازی نه چندان خوب، اما پایانی قدرتمند

پروژه جمع‌آوری بودجه پروژه Rift در سال 2012 به پایان رسید، اما مدل تجاری این هدست، در تاریخ 28 مارس سال 2016 به بازار آمد و اولین هدست پیشرفته‌ مخصوص گیمینگ تلقی شد.

هرچند که توقعات از این هدست بسیار بالا بود، با اعلام قیمت 600 دلاری این هدست در ماه ژانویه توسط کمپانی اکولوس، مشکلاتی برای آن پیش آمد. پالمر لاکی، موسس اکولوس، اعلام کرده بود که قیمت این هدست تقریبا 350 دلار خواهد بود و مشاهده قیمت 600 دلاری، طرفداران واقعیت مجازی را ناامید کرد. همچنین، این کمپانی در تأمین قطعات تولیدی هدست خود با مشکل مواجه شد و در زمان عرضه، بسیاری از هدست‌های فروخته شده، دیرتر از موعد به دست مشتریان رسید.

همچنین، لاکی اعلام کرده بود بازی‌های هدست اکولوس قابل اجرا روی هدست Vive خواهند بود و کمپانی CrossVR نیز با عرضه اپلیکیشن ReVive، به کاربران این فرصت را داد تا بازی‌های خود را روی هر دو هدست واقعیت مجازی انجام دهند. اما پس از عرضه این اپلیکیشن، کمپانی اکولوس استفاده از آن را روی هدست‌های خود ممنوع کرد و با این عهدشکنی، اعتراض منتقدان را با خود همراه کرد.

سپس، کمپانی اکولوس در ساعت و عرضه بازی‌هایی چون Damaged Core، Edge of Nowhere و Chronos سرمایه گذاری کرد که تنها با هدست Rift قابل اجرا هستند. با این کار، بسیاری از دارندگان کامپیوترهای شخصی به این کمپانی و تصمیمات آن اعتراض کردند. اما کمپانی اکولوس معتقد بود که این بازی‌ها، با پول این کمپانی تولید شده‌اند و اکولوس این حق را دارد که آن‌ها را اختصاصی کند. این کار اکولوس باعث شد تا بسیاری پالمر لاکی را متهم کنند که در حال راه اندازی نسخه جدیدی از جنگ کنسول‌هاست.

اما با نزدیک شدن به پایان سال، وضع کمپانی اکولوس بهبود پیدا کرد. مارک زوکربرگ، مدیرعامل فیسبوک و مالک کمپانی اکولوس، در سومین رویداد سالیانه Oculus Connect اقرار کرد که عرضه این هدست واقعیت مجازی با مشکلات و جنجال‌های فراوان همراه بوده، اما از کارمندان این کمپانی حمایت کرد و اعلام کرد که فیسبوک، 250 میلیون دلار دیگر در زمینه واقعیت مجازی و هدست‌های اکولوس، سرمایه‌گذاری می‌کند. همچنین، اکولوس با معرفی تکنولوژی asynchronous spacewarp که میانبری برای رندرینگ است، مشخصات لازم برای کار با این هدست را کاهش داد تا کامپیوترهای در محدوده قیمت 500 دلار نیز بتوانند با این هدست کار کنند.

هدست Rift در زمان عرضه، فاقد کنترلرهای حرکتی بود، اما کمپانی اکولوس، با عرضه کنترلرهای Oculus Touch در تاریخ 6 دسامبر این مشکر را حل کرد. این کنترلرها 200 دلار قیمت دارند و بهترین کنترلرهای واقعیت مجازی شناخته می‌شوند. همچنین، کنترلرهای Touch دارای یک سنسور ثانویه هستند که میدان ردیابی هدست Rift را افزایش می‌دهد. بر خلاف کنترلرهای Vive و PlayStation VR، شما با کنترلرهای Touch می‌توانید اشاره کنید و انگشت شست خود را به نشانه رضایت نشان دهید که این حرکات باعث بهبود تجربه بازی چند نفره شده‌اند. بازی‌های زمان عرضه کنترلر Touch نیز بسیار قابل توجه هستند و از میان آن‌ها می‌توان به The Unspoken، I Expect you to Die، Medium و Superhot VR اشاره کرد.

هدست HTC Vive، بهترین تجربه واقعیت مجازی؟

پس از هدست Rift، کمپانی HTC، هدست واقعیت مجازی HTC Vive را در تاریخ 5 آپریل 2016 به بازار عرضه کرد. این هدست، با قیمت 800 دلار، گران‌ترین هدست واقعیت مجازی محسوب می‌شود، اما به لطف سیستم نورپردازی پیچیده و کنترلرهای حساس به حرکت خود، می‌تواند تمام اتاق شما را وارد دنیای واقعیت مجازی بکند. همچنین، در هنگام عرضه، کمپانی HTC بازی The Lab را برای این هدست عرضه کرده که به شیوه‌ای سرگرم‌کننده و بدیع، قابلیت‌های وسیع این هدست را به نمایش گذاشت. عناوین دیگری چون Job Simulator، Space Pirate Trainer و Fantastic Contraption، نشان دادند که واقعیت مجازی، چه توانایی‌هایی دارد.

هر چند که برنامه‌های زیادی برای این هدست عرضه شد، اما در میان آن‌ها، چندین برنامه خوش درخشیدند. با وجود فن بیس کوچک HTC در دنیای واقعیت مجازی، بازی شوتر Raw Data، یکی از پرفروش‌ترین عناوین شبکه استیم شد و اولین بازی واقعیت مجازی لقب گرفت که 1 میلیون نسخه از آن به فروش رفت. بازی Rec Room نیز نشان داد که واقعیت مجازی می‌تواند یک پلتفرم اجتماعی سرگرم‌کننده باشد. بازی ترسناک A Chair in a Room نیز به گونه‌ای با مفهوم واقعیت بازی کرد که تنها یک هدست واقعیت مجازی از پس آن برمی‌آید.

Vive تنها برای بازی کردن نیست. اپلیکیشن‌هایی چون Tilt Brush، La Peri و Google Earth VR نشان دادند که واقعیت مجازی در زمینه‌های دیگر نیز کاربرد دارد. اپلیکیشن Google Earth VR مثال خوبی در این زمینه‌اس که به کاربر اجازه می‌دهد تا اطراف نسخه‌ای سه بعدی از کره زمین، پرواز کند.

در انتهای سال، نسخه جدیدی از هدست واقعیت مجازی Vive شد. در این مدل جدید، سه کابل برق، USB و HDMI با یکدیگر ترکیب شدند تا استفاده از این هدست، ساده‌تر شود. همچنین، کمپانی Valve نمونه اولیه کنترلر جدید این هدست را در رویداد SteamDevDays نمایش داد که به کاربر اجازه می‌دهد تا با گرفتن و رها کردن کنترلر، اجسام را در دنیای واقعیت مجازی، بگیرد و رها کند. کمپانی Valve اعلام کرده است که یک سوم کارمندان این کمپانی، مشغول کار روی واقعیت مجازی هستند تا هدست Vive و دیگر هدست‌های HTC در آینده، عملکردی موفق داشته باشند.

پلی استیشن VR، واقعیت مجازی برای همه

هدست پلی اسیتشن VR، آخرین هدست مهمی بود که در تاریخ 13 اکتبر عرضه شد. تکنولوژی به کار رفته در این هدست، به پیچیدگی هدست‌های دیگری که ذکر شد، نیست، اما قیمت آن، کمتر از دو هدست دیگر است و 400 دلار قیمت دارد. همچنین، سازگاری آن با کنسول پلی استیشن 4 باعث شده تا دسترسی به آن، ساده‌تر از دو هدست دیگر باشد که به سیستم‌هایی بسیار قدرتمند نیاز دارند.

البته، این هدست نیاز به دوربین پلی استیشن دارد و ردیابی آن، مانند دو هدست دیگر، فراگیر نیست. البته، هدست پلی استیشن VR، راحت‌تر از دو هدست دیگر است و استفاده از آن نیز آسان‌تر است.

با عرضه کنسول پلی استیشن 4 پرو در ماه نوامبر، توانایی‌های هدست PSVR نیز افزایش یافتند. قدرت بیشتر پلی استیشن 4 پرو، به بازی‌سازان اجازه داد تا بازی‌های بهتری بسازند. برای مثال، بازی Farpoint، روی کنسول پلی استیشن 4 پرو، عملکرد و کیفیت بهتری دارد.

هر چند که کنسول پلی استیشن 4، قدرت یک کامپیوتر گران‌قیمت و قدرتمند که بتواند بازی‌های Rift و Vive را اجرا کند، ندارد، اما بازی‌‌های بیشتر و بهتری دارد. با نظارت سونی، بازی‌های خوبی چون The London Heist، Shark Encounter و بازی‌هایی از کمپانی‌های معتبر برای این هدست عرضه شدند که کیفیتی به مراتب بهتر از بازی‌های واقعیت مجازی موجود در استیم دارند. همچنین بازی‌هایی چون Thumper و Rez نیز نشان دادند که برخی بازی‌های معمولی، در واقعیت مجازی، بسیار جذاب‌تر هستند. در ضمن، در اوایل سال 2017 نیز بازی Resident Evil 7 به بازار خواهد آمد که به صورت واقعیت مجازی قابل بازی است و بر اساس آنچه که تا کنون دیده‌ایم، عنوانی به شدت جذاب و البته بسیار ترسناک است و احتمالا بسیاری را ترغیب خواهد کرد تا به سراغ هدست واقعیت مجازی پلی استیشن VR بروند.

هر چند که پلی استیشن VR، آخرین هدستی بود که به بازار آمد، اما فروش به مرات بهتری از رقیبان خود داشته است. به گونه‌ای که فروش این هدست، فراتر از انتظارات سونی بوده و با تصاحب 30 درصد از بازار واقعیت مجازی، پرکاربردترین هدست واقعیت مجازی است.

دیگر وقایع واقعیت مجازی در سال 2016

- اکولوس از هدست واقعیت مجازی بی‌سیم خود رونمایی کرد. این هدست با اسم رمز Santa Cruz، از چهار دوربین خارجی در جلوی هدست برای ردیابی موقعیت سر بهره می‌برد.

- هدست Gear VR نتوانست جای خود را در بازار واقعیت مجازی پیدا کند. جان کارمک، مدیر فنی اکولوس، معتقد است که واقعیت مجازی روی گوشی‌های موبایل، فاقد خلاقیت و بدعت لازم برای جذب مشتری است.

- گوگل در ماه اکتبر، هدست واقعیت مجازی DayDream VR را با قیمت 80 دلار روانه بازار کرد. در حال حاضر، این هدست تنها با گوشی‌های پیکسل این کمپانی سازگار است.

- HTC وعده داده است که به زودی، با عرضه افزونه‌ای جدید برای هدست Vive، آن را تبدیل به یک هدست بی‌سیم خواهد کرد.

جمع‌بندی

شاید همانند آنچه که تحلیل‌گران پیش‌بینی کرده بودند، سال 2016، سال واقعیت مجازی نبوده، اما این پلتفرم امسال نشان داد که جرقه‌ای نیست که به این زودی‌ها خاموش شود. شاید چندین سال طول بکشد تا واقعیت مجازی بتواند جای محکمی در صنعت گیمینگ و همچنین تکنولوژی پیدا کند. مارک زوکربرگ، مدعی است که حداقل 10 سال زمان لازم است تا واقعیت مجازی بتواند به یک محصول عمومی و تجاری تبدیل شود.

هر چند که امسال شاهد بازی بزرگی در واقعیت مجازی نبودیم، اما عناوینی را مشاهده کردیم که نشان می‌دهند، واقعیت مجازی می‌تواند پلتفرمی جذاب و سرگرم کننده برای بازی باشد. سال 2016 نشان داد که واقعیت مجازی، می‌تواند تجربه‌ای خاص و منحصر بفرد ارائه دهد، که دیگر پلتفرم‌ها، از آن عاجزند.