رقابت نفس‌گیر سوکت‌های AM4 و AM5 در بازار جهانی همچنان ادامه دارد

پلتفرم AM4 شرکت AMD با وجود سال‌ها حضور در بازار همچنان محبوبیت زیادی دارد و بر اساس تازه‌ترین گزارشی که دیوید مک‌آفی، رئیس بخش کانال مشتریان AMD، منتشر کرده، فروش پردازنده‌های مبتنی بر سوکت AM4 و سوکت AM5 در سراسر جهان تقریباً با نسبتی برابر (۵۰/۵۰) ادامه دارد. این خبر نشان می‌دهد که باوجود گذشت زمان از معرفی AM5، کاربران بسیاری هنوز تمایل دارند روی سوکت قدیمی‌تر سرمایه‌گذاری کنند. درحالی‌که در بازارهایی مثل آمریکا و اروپای غربی، گرایش مشتریان بیشتر به‌ سمت ساخت سیستم‌های رده‌بالا بر پایه AM5 است، اما همچنان آمار کلی نشان می‌دهد AM4 از محبوبیت چشمگیری در سطح جهان برخوردار است.

AM4 نخستین بار در شهریور (۱۳۹۵) به همراه APUهای نسل هفتم سری Bristol Ridge معرفی شد. اما نقطه عطف اصلی آن در اسفند (۱۳۹۵) رقم خورد؛ زمانی که معماری Zen با سری رایزن 1000 وارد میدان شد و توانست پلتفرم دسکتاپ AMD را در سطح گسترده‌ای محبوب کند. این موفقیت تا جایی پیش رفت که شرکت AMD که در ابتدا قرار بود پشتیبانی از AM4 را تا سال (۱۳۹۹) ادامه دهد، زمان آن را تا سال (۱۴۰۱) تمدید کرد و حتی اعلام نمود به شکل گسترده تا سال (۱۴۰۴) نیز برنامه‌هایی برای حمایت از این سوکت خواهد داشت. همین رویکرد انعطاف‌پذیر سبب شد تا نسل‌های مختلفی از معماری Zen، مثل Zen 1 و Zen 3، روی همین سوکت قابل اجرا باشند و ارتقای سیستم را برای بسیاری از کاربران راحت‌تر از همیشه کنند.

یکی از نشانه‌های تعهد AMD به این سوکت، معرفی دو پردازنده جدید رایزن 9 5900XT و رایزن 7 5800XT در خرداد (۱۴۰۳) عنوان شده است؛ هرچند جزئیات و صحت این اطلاعات همچنان میان تحلیلگران مورد بحث است. طبق ادعا، رایزن 7 5800XT در مقایسه با مدل رایزن 7 5800X دارای فرکانس ۱۰۰ مگاهرتز بالاتر است و رایزن 9 5900XT نیز در قیاس با رایزن 9 5950X، با اندکی کاهش فرکانس عرضه می‌شود. درحالی‌که شاید این تغییرات چندان چشمگیر نباشند، اما نشان می‌دهند که AMD هنوز هم از پلتفرم قدیمی‌تر خود پشتیبانی می‌کند و مایل است برای کاربرانی که قصد ندارند به‌سرعت روی پلتفرم‌های جدیدتر مهاجرت کنند، محصولات قابل توجهی ارائه دهد.

از سویی، سوکت AM5 در مهر (۱۴۰۱) با ورود سری رایزن 7000 معرفی شد و به لطف معماری Zen 4 و پشتیبانی از DDR5 و PCIe 5.0، انتظارات را از لحاظ کارایی و امکانات بالا برد. بازارهایی که همواره تشنه جدیدترین فناوری‌ها و بیشترین کارایی هستند، مانند ایالات متحده و غرب اروپا، به شکلی طبیعی به سمت AM5 متمایل شده‌اند. گیمرهایی که می‌خواهند عناوینی مثل بازی Elden Ring یا بازی Cyberpunk 2077 بازی را با بالاترین تنظیمات ممکن اجرا کنند، شاید تمایل داشته باشند به خاطر پیشرفت‌هایی در زمینه فرکانس بالاتر، بهره‌وری انرژی بهتر و پشتیبانی از حافظه‌های سریع‌تر DDR5، به سوکت جدید کوچ کنند. اما در نقاط دیگر جهان، ترکیب قیمت مناسب و تنوع گسترده قطعات موجب شده AM4 همچنان بهترین انتخاب باشد.

در کنار این مسئله، جدول پردازنده‌های پرفروش فروشگاه‌های آنلاین مثل آمازون نیز مؤید این نکته است. طبق این آمار، تعداد قابل توجهی از جایگاه‌های پرفروش همچنان به سری رایزن 5000، نظیر رایزن 7 5700X، تعلق دارد. حضور پررنگ این پردازنده‌ها در میان بالاترین رده‌بندی فروش، نشان می‌دهد که حرکت برخی کاربران به‌سمت سوکت جدید و قدرتمند AM5 با سرعت کمتری پیش می‌رود؛ آن هم در حالی‌که پردازنده‌های اینتل از سری‌های مختلف، صرفاً در چند جایگاه محدود قرار گرفته‌اند. حتی با وجود در دسترس بودن پردازنده‌های قوی نسل سیزدهم یا گزینه‌های میان‌رده، کاربران زیادی تمایل دارند روی معماری Zen سرمایه‌گذاری کنند که در طی چند سال اخیر کارنامه موفقی بر جای گذاشته است.

در یک نگاه کلی، تعادل فعلی میان AM4 و AM5 را می‌توان نشان‌دهنده راهبرد موفق AMD دانست: ارائه پلتفرم قدیمی‌تر اما به‌روز نگه‌داشته‌شده برای کاربرانی که بودجه محدود دارند یا نیازی به جدیدترین فناوری‌های ممکن احساس نمی‌کنند، و در عین حال عرضه سوکت جدید برای علاقه‌مندان به نوآوری و قدرتمندترین سخت‌افزار ممکن. اکنون کاربران می‌توانند بسته به نیاز و هزینه‌ای که در نظر دارند، بین دو گزینه منطقی حق انتخاب داشته باشند. هرچند احتمال می‌رود در آینده با معرفی نسل‌های جدیدتر سری رایزن و کاهش قیمت ماژول‌های DDR5، روند مهاجرت به AM5 شتاب گیرد، اما دست‌کم فعلاً سوکت AM4 هنوز هم پیروز میدانِ ارزش خرید است. چنین پشتیبانی طولانی‌مدتی برای یک سوکت دسکتاپ، در تاریخ صنعت کامپیوتر کم‌نظیر است و برای بسیاری از کاربران که نمی‌خواهند هر چند سال یک‌بار کل سیستم خود را تغییر دهند، نعمتی به‌شمار می‌رود.