چند هفته پیش بازی Concord استودیو Firewalk توسط پلی استیشن منتشر شد و همانطور که بسیاری انتظار داشتند، بازی اصلا موفق ظاهر نشد. این عنوان بیشتر از ۲۵ هزار نسخه به فروش نرساند و حتی تعداد بازیکنان همزمانش روی استیم به عدد هزار هم نرسید. متای بازی در وبسایت متاکریتیک به عدد ۶۲ رسید و منتقدین هم نارضایتی خود از بازی را اعلام کردند.
زمان زیادی طول نکشید که بازی تبدیل به جوک مجالس آنلاین شد. کاربران شبکههای اجتماعی از این میگفتند که بازیای که هشت سال در دست توسعه بوده چرا به چنین چیزی تبدیل شده، و چرا سونی پلی استیشن در این مدت زمان فکری به حال بازی نکرده. تقریبا دو هفته بعد از عرضه بازی، پلی استیشن اعلام کرد که نه تنها پشتیبانی از بازی Concord متوقف میشود، بلکه سرورهای این عنوان هم خاموش میشوند و تمام کسانی که بازی را به شکل دیجیتالی خریده بودند، پولهایشان را پس میگیرند. البته کسانی که نسخه فیزیکی بازی را خریدهاند چارهای جز نگه داشتن بازی Concord ندارند، و شاید بهتر باشد که قاب بازی را همیشه جلوی چشم خود بگذارند تا دیگر دچار تصمیمات عجولانه برای خرید بازیهای ویدیویی نشوند.
اما سوالی که برای بسیاری پیش میآید این است که چرا بازی Concord تبدیل به چنین شکست بزرگی شد و چطور مسیری هشت ساله، در طول دو هفته به بن بست رسید؟ کارگردان بازی Concord یعنی رایان الیس (Ryan Ellis) در خصوص شکست بازی Concord گفته: «با اینکه بسیاری از جوانب بازی توانسته بود رضایت بازیکنان را جلب کند، اما متوجه هستیم که دیگر بخشهای بازی طبق چیزی که انتظار داشتیم از آب در نیامدهاند.» او در ادامه گفته که Firewalk Studios در ادامه مسیر خود به گزینههای بیشتر فکر خواهد کرد تا بتواند با بازیکنان ارتباط بهتری داشته باشد.
سالهای اخیر شاهد اتفاقات ناگوار زیادی برای بازیهای مورد انتظار و بزرگ بودیم. بازی Cyberpunk 2077 موقع عرضه آنقدر وضعیت بدی داشت که پلی استیشن این عنوان را از فروشگاه خود حذف کرد و پول تمام خریداران را به آنها پس داد. بازی Anthem که قرار بود مجموعه جدید BioWare را آغاز کند تبدیل به فاجعهای شد که موقعیت خطرناک استودیو را از قبل هم بدتر کرد.
بازی Marvel’s Avengers در بحبوحه محبوبیت مارول و مجموعه انتقامجویان عرضه شد و قرار بود این محبوبیت را در دنیای گیم هم ادامه دهد، اما تبدیل به یکی از بزرگترین اشتباهات Square Enix شد. اخیرا هم بازی Suicide Squad: Kill the Justice League توسط راکستدی منتشر شد و دیدیم که یک استودیوی محبوب و دوست داشتنی، چطور از عرش به فرش رسید. بازی Skull and Bones هم یکی دیگر از اعضای این لیست سیاه بود که متاسفانه هنوز هم در حال قربانی گرفتن است.
با این حال هیچکدام از این بازیها ظرف دو هفته به کار خود پایان ندادند، در اصل هیچ بازی لایو سرویس شناخته شدهای دست به چنین کاری نزده بود، تا اینکه پلی استیشن تصمیم گرفت سکوت خود را بشکند و واکنشی قاطع به شکست بازی Concord نشان دهد و سرورهای بازی را خاموش کند.
با وجود تمام این گفتهها، برخی هنوز هم باور دارند که بازی Concord میتواند به میادین بازگردد. آنها به بیانیه استودیو اشاره میکنند و میگویند «فکر کردن به گزینههای دیگر» که کارگردان به آن اشاره کرده، میتواند بدین معنی باشد که سازندگان میخواهند با اعمال تغییرات اساسی در هسته بازی، جان دیگری به این عنوان ببخشند. البته افراد بیشتری بر این باورند که سونی تصمیم گرفته سرورهای بازی Concord را برای همیشه خاموش نگه دارد، و برای ذخیره پول بیشتر هم که باشد، بازی Concord را دوباره به فروشگاه برنمیگرداند. اخیرا نسخههای منتقدانی که بازی را دریافت کرده بودند هم از دسترسشان خارج شد که شاید مهری بر باور دوم باشد.
حتی اگر مسئله اصلی هزینه سرورها نباشد، چرا ناشر بازی باید زحمت هزینههای آتی برای فصلهای جدید و محتوای جدید را قبول کند، در حالی که محتوای اصلی و پیش فرض هم موفق به جلب کردن بازیکنان نشده است؟ قطعا اگر تعداد بازیکنان یا میزان فروش بازی کمی هم خوب و امیدوارکننده بود، سونی بازی را به کل خاموش نمیکرد و احتمالا یک شانس دوم به آن میداد، چون عناوین لایو سرویس و چند نفره زیادی در صنعت بازیهای ویدیویی وجود دارند که در ابتدا عملکرد بدی داشتند و در ادامه توانستند مخاطبان خود را بیابند؛ با این وضع فکر کنید آمار چقدر بد بوده که مدیران سونی در کمتر از دو هفته دستور اتمام بازی را صادر کردهاند.
نکته دیگری که در تراژدی بازی Concord وجود دارد، این است که بسیاری شکست این عنوان را چند ماه پیش دیده بودند. تریلری که با تم Guardians of the Galaxy منتشر شد اصلا به مذاق بازیکنان خوش نیامد، اولین نمایش گیمپلی با انتقادات فراوان رو به رو شد، و بتای بازی هم آنقدر بد بود که تقریبا همانجا تیر خلاص بر پیکر بیجان بازی Concord شلیک شد.
همان دو سال پیش بود که سونی اعلام کرد تا ماس ۲۰۲۶ قصد انتشار ۱۰ بازی لایو سرویس را دارند، و جیم رایان (Jim Ryan) مدیر وقت پلی استیشن اعلام کرد که خرید استودیو بانجی به آنها کمک خواهد کرد که کیفیت و کمیت بازیهای لایو سرویس خود را افزایش دهند و بتوانند به هدف دو ساله خودشان برسند.
وقتی که سونی از برنامه دو ساله خود خبر داد، بسیاری دچار شک و تردید شدند، چون عناوین سرویس محور مختلفی در آن سالها شکست خورده بودند و به ارحتی میتوانستند شما را دچار شک کنند. این موضوع برخلاف رویه همیشگی سونی هم بود. کمپانیای که در زمان اوج بازیهای سرویس محور و چند نفره تعدادی از بهترین بازیهای تک نفره داستانی مثل بازی Marvel’s Spider-Man یا بازی The Last of Us Part II را توسعه داده بود، برای بسیاری از توسعهدهندگان مثل بارقهای از امید بود و تغییر مسیر به سمت عناوین لایو سرویس این جرقه امید را خاموش میکرد.
البته برخی ترجیح داده بودند که امید خود را کاملا از دست ندهند، و فکر میکردند که برنامه بازیهای سرویس محور سونی طوری باشد که شاهد عناوین بیشتری مشابه بخش Legends بازی Ghost of Tsushima باشیم. حتی بخش Factions بازی The Last of Us هم با وجود اطلاعات کمی که ازش در اختیار داشتیم، چندان ناامیدکننده به نظر نمیرسید و متاسفانه بعد از آن بود که اخراجها و تعدیل نیروهای گسترده در صنعت گیم رخ دادند، استودیوها تعطیل و بازیهای مختلفی هم کنسل شدند. تنها بازی سرویس محور پلی استیشن که هنوز دچار سرنوشت بدی نشده و به کار خود ادامه میدهد بازی Helldivers 2 استودیو Arrowhead است که البته این عنوان هم چند روز پیش به کمترین میزان بازیکنان همزمان خود در استیم رسیده بود.
وقتی به این وضعیت نگاه میکنیم، نگران عناوین آینده پلی استیشن میشویم، عناوینی مثل بازی Fairgames استودیو Haven که هنوز در دست توسعه است. البته برخی به دلیل ژانر متفاوت بازی امیدوارند که این عنوان دچار عاقبت شومین نشود. بازی Marathon استودیو بانجی هم در دست ساخت است که متاسفانه گویا در وضعیت بدی قرار دارد و روند توسعه با اختلالاتی همراه بوده.
دلیل شکست بازی Concord اما بسیار است. اول از همه شاید قیمت ۴۰ دلاری بازی بود که باعث شد افراد زیادی را از تجربه این عنوان باز دارد، چرا که بازیهای رقابتی مشابه مختلفی در بازار وجود داشتند که رایگان هم بودند، مثل بازی Overwatch 2 و بازی Valorant، یا حتی بازی Deadlock که به دعوت نیاز داشت، اما به هزینه نه! طراحی شخصیتها و قهرمانان بازی هم دلچسب نبود. بازی هیچ فرصتی برای رستگاری خود هم نداشت و اصلا نتوانستیم ببینیم که در فصل اول بازی Concord قرار است با چه محتوایی رو به رو شویم.
شاید اما دلیل اصلی شکست بازی Concord گیمپلی آن باشد، گیمپلیای که هیچ چیز جذابی برای مشغول نگه داشتن بازیکن نداشت. برای مثال به بازی Marvel Rivals نگاه کنید، با اینکه بازی یک هیرو شوتر چند نفره است و موارد بسیاری را از بازی Overwatch الهام گرفته، اما توانسته به ۵۲ هزار نفر بازیکن همزمان در استیم دست یابد.
حتی با وجود این موفقیتها (که فرسنگها از بازی Concord موفقآمیزتر بود)، NetEase بازی Marvel Rivals را پولی نکرد، چرا؟ چون میدانست که رقابت در بازار زیاد است و بهتر است که هدف خود را روی جذب بازیکن بگذارد، و با غافلگیر کردن کاربران، آنها را در محتوایی که دوست داشتند غرق کند. بازی نه قیمت داشت، نه قهرمانانی که قفل باشند، و نه نیاز به لینک کردن اکانت به PSN.
اگر بخواهیم به مثالهای مختلف اشاره کنیم، خود یک مقاله مجزا طلب میکند که از حوصله این مطلب خارج است، اما میتوان بازی Concord را در کنار عناوینی مثل بازی Suicide Squad، بازی Skull and Bones و بسیاری عناوین دیگر گذاشت که در مدت زمان کوتاهی شکست خود را قبول کردند. شاید سونی هم میدانسته که بازی قرار است شکست بخورد، و با این امید که شاید در طول زمان بتواند کاربران بیشتری را جذب بازی خود کند آن را منتشر کرده، یا شاید هم امیدوار بوده که خود بازیکنان در مورد آن صحبت کنند و نیازی به مارکتینگ نداشته باشد، اما دشوار است که فکر کنیم پلی استیشن با علم بر شکست خوردن یک بازی، اقدام به عرضه آن کرده باشد.
