تهیه یک سیستم کامپیوتر بهتنهایی پروسهای پیچیده و شاید حتا عذابآور باشد، اما اگر بدانید در چه مرحلهای باید دنبال چه چیزی بگردید، دیگر اینقدر پروسه سخت و پیچیدهای نیست و تازه میتوانید درباره سیستم کامپیوترتان، خودتان تصمیم بگیرید. در این مطلب، ما به صورت جامع ولی مختصر، تمام نکاتی که باید درباره پروسه خرید کامپیوتر بدانید را میتوانید پیدا کنید، اول از چه قطعهای شروع کنید، چه قطعاتی بههم پیوند خوردهاند و... با پیاس پرو همراه شوید.

برای تهیه یک سیستم در وهله اول، یا باید به کارت گرافیک فکر کرد یا به پردازنده. از آنجایی که بازی کردن و رندر گرفتن در اصل با کارت گرافیک کار دارند تا سی پی یو (مسلما نه این که سی پی یو اصلا دخیل نباشد)، بهتر است که ابتدا کارت گرافیک مورد نظرتان را انتخاب کنید و سپس متناسب با آن، سی پی یو.
بازار کارت گرافیک هماکنون دو بازیگر اصلی دارد، AMD و Nvidia، شاید بهتر باشد که ابتدا کمی جایگاه این دو شرکت را بررسی کنیم. انویدیا گزینه بهتری برای گیمرها محسوب میشود، زیرا هم در بخش رهگیری پرتو نور (Ray Tracing) عملکرد بهتری دارد و هم فناوری بهبود فریم (DLSS) بهتری دارد. البته نمیشود گفت که انویدیا تنها انتخاب بازار است، اگر از طرفداران تیم قرمز هستید، کارت گرافیکهای AMD هم قدرتمندند. در نهایت کمی سلیقه هم دخیل است و ببینید که با توجه به رده آن کارت گرافیک، از کدامیک بیشتر خوشتان میآید.
برای خرید کارت گرافیک باید به چه مواردی توجه کرد؟
در ابتدا ببینید که هدفتان از خرید کارت گرافیک چیست، اگر گیمرید، چه رزولوشنی مد نظرتان است و چقدر بودجه دارید. اگر نمیخواهید با رزولوشن 4K یا 2K بازیها را با بالاترین تنظیمات اجرا کنید، کارت گرافیک اقتصادی چون 4060 کفایت میکند، در غیر این صورت بهتر است که به سراغ کارت گرافیکهای قدرتمندتر مثل 4070 Tiو بالاتر برید. همینطور نرخ تازه سازی تصویر هم مقوله مهمی است، برای این که یک بازی بتواند به نرخ 120 فریم بر ثانیه دست پیدا کند، بار پردازشی بسیاری میطلبد که در نتیجه به یه کارت گرافیک قدرتمندتر نیاز پیدا میکنید.
اگر هم برای کارهایی مانند رندرینگ، هوش مصنوعی (آکادمیک یا صنعت) و... نیاز به خرید کارت گرافیک دارید، آنگاه باز هم انتخابهای شما تغییر خواهد کرد و مثلا برای کار رندرینگ، شاید کارت گرافیکهای Quatro انویدیا گزینه بهتری باشند. این سری بهصورت اختصاصی برای کارهای مهندسی و رندرینگ طراحی شدهاند و عملکرد بالایی در این زمینهها دارند، اما برای بازی کردن مناسب نیستند.
نکته دوم، سی پی یوی سیستم است. سی پی یو را باید متناسب با کارت گرافیکتان انتخاب کنید، اگر پردازنده گرافیکی قدرتمندی مانند AMD RX 7800 انتخاب کردهاید، باید پردازندهای میان رده به بالا برگزینید که گلوگاه ایجاد نکند و عملکرد کارت گرافیک را پایین نیاورد.
اکنون که هدفتان مشخص شد، باید کمی با نکات فنی کارت گرافیک آشنا شوید تا بتوانید دقیقا چیزی که میخواهید را پیدا کنید.

پردازنده یا CPU، از اولین قطعاتی است که باید انتخاب کنید، چون باید مادربرد و رم را با توجه به پردازنده انتخاب کنید. پس از طرفی سی پی یو به کارت گرافیک وابسته است و از طرف دیگر قطعات دیگر سیستمتان را تعیین میکند. پردازنده سه فاکتور بسیار مهم دارد که قدرت پردازنده را تعیین میکنند، تعداد هستهها، رشتهها و سرعت هر هسته.
حال که بخشهای فنی پردازنده را پوشش دادیم، نوبت به نام سی پی یوها میرسد که میتوانند بسیار سردرگمکننده باشند.
بیایید ابتدا از اینتل شروع کنیم، چون نامگذاری پیچیدهتری دارد و برای این کار پردازنده Intel Core i7 14700KF را به عنوان مثال انتخاب کردیم.
عبارت Core i7 نشان دهنده سری سی پی یو است، حال اینتل 4 سری مختلف دارد:
عدد دو رقمی بعد از سری، نسل پردازنده را مشخص میکند که در مثال ما یک پردازنده از نسل 14 اینتل است، عدد بعدش که ۷۰۰ باشد قدرت پردازنده را مشخص و دو حرف آخر به قابلیت اورکلاک و پردازنده گرافیکی آنبورد اشاره میکنند. حرف K بعد از نام سی پی یو نشان دهنده قابل اورکلاک شدن پردازنده است. اگر هم حرف F را مشاهده کردید، یعنی این سی پی یو پردازنده گرافیکی آنبورد ندارد.
شرکت AMD هم از مدل مشابهی برای نامگذاری پردازندههایش استفاده میکند. ما برای مثال از پردازنده AMD Ryzen 7 7800X3D استفاده میکنیم.
عبارت رایزن 7 نشان دهنده سری پردازنده است و AMD مانند اینتل چهار سری دارد:
عدد 7000 نسل پردازنده را نشان میدهد. عدد 800 هم همان قدرت پردازنده است. در این بین ممکن است به حرف X هم در بین پردازندههای AMD بربخورید که نشان دهنده قابل اورکلاک بودن پردازنده است، اما همه پردازندههای AMD برخلاف اینتل، آنلاک هستند یعنی میتوانید فرکانس پردازنده را تغییر دهید، اما خب پردازندههای X مخصوص این کار هستند. در نهایت هم در این مثال شاهد عبارت X3D هستیم که قبلتر در موردش برایتان نوشتم، این فناوری همان تکنولوژی جدید این شرکت است که کش بسیار بیشتری نسبت به بقیه پردازندهها دارد.
همانطور که بالاتر اشاره کردیم، اول باید پردازنده را انتخاب کنید و بعد به سراغ ماردربرد بروید. دلیل این کار مربوط به سوکت مادربرد است. هر پردازنده روی یک سوکت بهخصوصی میشیند که مربوط به مادربرد شما است. مثلا AMD برای مدت مدیدی از سوکت AM4 پشتیبانی میکرد که تا سری 5000 ادامه داشت. اما با عرضه سی پی یوهای 7000، بالاخره AMD به سوکت AM5 مهاجرت کرد و این یعنی پایان پشتیبانی طولانیمدت از سوکت AM4. حالا شما باید برای استفاده از پردازندههای 7000 یک مادربرد جدید تهیه کنید که از این سوکت پشتیبانی کند.
از طرف دیگر اینتل معمولا هر دو نسل یکبار، به سوکت جدیدتر نقل مکان میکند. البته اینتل اخیرا سنت شکنی کرده است. پردازندههای فعلی اینتل (سری 12، 13 و 14) از سوکت LGA1700 بهره میبرند و مادربردهای مخصوص به خودشان را دارند. اما برتری پردازندههای اینتل نسبت به رقیباش، پشتیبانی از رمهای DDR4 علاوهبر رمهای DDR5 است. سی پی یوهای جدید AMD فقط از رمهای DDR5 پشتیبانی میکنند که قیمت رم و مادربرد مناسب را افزایش میدهند. به همین دلیل است که ذکر کردیم اول پردازنده و بعد مادربرد و رم، چون این سه قطعه به هم متصلاند و در حین خرید باید مشخصات هر سه را چک کنید تا ببینید با هم سازگار هستند یا نه.

حالا که پردازنده را انتخاب کردید، زمان آن رسیده است که پلتفرم سیستمتان را انتخاب کنید. مادربرد مانند مداری است که قطعات مختلف سیستم را به هم متصل میکند و کار برق رسانی را از پاور انجام میدهد. برای خرید مادربرد باید به چند نکته توجه کنید:
بعد از انتخاب مادربرد و سی پی یو بهتر است که رم مورد نظرتان را با توجه به این دو قطعه انتخاب کنید. اول ببینید که پردازنده از چه رمی پشتیبانی میکند، ممکن است که یک سی پی یو مثل سری 7000 ایامدی فقط از رمهای DDR5 پشتیبانی کنند، پس مجبورید که هم یک رم DDR5 بخرید و هم مادربردی که از این رمها پشتیبانی کند. همینطور در مشخصات پردازنده و مادربرد سرعت رم قابل پشتیبانی هم ذکر شده که نهایت سرعت رمتان را هم مشخص میکند. حواستان باشد که هرچقدر پردازنده قدرتمندتر باشد، به رم بهتری هم نیاز دارد؛ این بهتر بودن در حجم، سرعت و تاخیر رم خلاصه میشود.
هرچقدر سرعت یک رم که با مگاهرتز یا مگاترنسفر مشخص میشود بیشتر باشد، آن رم قدرتمندتر است، در ادامه سرعت مناسب برای پردازندههای مختلف را برایتان شرح میدهیم.
برای پردازندههای Ryzen 7000 بهتر است رمهایی با سرعت 6000 مگاترنسفر بخرید ولی برای سری رایزن 1000 تا 5000، رم DDR4 با سرعت 3200 تا 3600 مگاهرتز کافی است.
برای پردازندههای بالارده اینتل که فقط از رم DDR5 پشتیبانی میکنند، بهتر است که رمهایی با سرعت 6400 مگاترنسفر بخرید و برای مدلهایی که از رم DDR4 پشتیبانی میکنند، رمی با سرعت 3600 مگاهرتز بخرید.
همینطور حتما از رمهای دو کاناله استفاده کنید که عملکرد بسیار بهتری نسبت به تک کانالهها دارند، مثلا اگر قصد دارید 32 گیگابایت رم بخرید، بهتر است که در رم 16 گیگابایتی بخرید تا یک رم 32 گیگابایتی. البته حتما توجه کنید که رمهای دوکاناله با هم عرضه میشوند و هیچوقت دو رم با مشخصات یکسان ولی تک را نخرید! صحبت از حجم رم شد، برای بازیهای نسل جدید حداقل میزان رم 16 گیگابایت است، ولی بهتر است اکنون دیگر حداقل 32 گیگابایت رم برای یک کامپیوتر نسل جدید تهیه کنید.
آخرین موردی که باید به آن اشاره کنیم، زمان تاخیر رم است که در نام رمها با CA یا CL مشخص میشود. هرچقدر این عدد کمتر باشد بهتر است، اما همینطور هرچقدر رم پرسرعتتر باشد، میزان تاخیرش هم بیشتر میشود، برای مثال یک رم 6200 مگاهرتزی با زمان تاخیر 32 سایکلی برابر است با یک رم 3200 مگاهرتزی با زمان تاخیر 18.
در این مطلب سعی کردم که یک راهنمای خرید کامپیوتر جامع اما مختصر بنویسم تا بلکه روند خرید شما را بهبود بخشد. شما میتوانید از این متن به عنوان چکلیست برای تهیه سیستم خود استفاده کنید و امیدواریم که این راهنما برای شما مفید واقع شود. در بخش کامنتها حتما نظر خودتان را با ما به اشتراک بگزارید.